THÔNG TIN VỀ "BÁT MÔN" TRONG KỲ MÔN ĐỘN GIÁP
1. Khai Môn (开门) – Cửa của cung Càn (乾)
Cung Càn bao gồm Tuất (戌) và Hợi (亥). Tuất là nơi dưỡng (养) của Giáp, trong Tuất lại ẩn chứa Bính Hỏa và Đinh Hỏa. Hợi là nơi trường sinh (长生) của Giáp. Quẻ Càn tiên thiên ở cung Ly (離), vì vậy nó chứa Bính Hỏa và Đinh Hỏa. Hậu thiên bát quái rơi vào cung Cấn (艮) tiên thiên; lửa dừng lại ở đây, cũng ngưng tụ ở đây. Hợi là nơi trường sinh của Giáp, cho nên gọi là Khai Môn, vì thế Khai Môn là cửa lành. "Khai" có nghĩa là sự khởi đầu của vạn vật; "Càn" (乾) mang tượng của sự khởi đầu, hanh thông, lợi ích, chính kiên (元亨利贞).
2. Hưu Môn (休门) – Cửa của cung Khảm (坎)
Cung Khảm chứa Tý (子) – thủy. Tý là nơi tắm gội (沐浴) của Giáp, chủ về việc hôn nhân, thân mật, giao cấu, hưởng lạc. Nếu quá độ thì chủ về dâm loạn, mưu hại người. Hưu Môn là nơi nghỉ ngơi, nuôi dưỡng sinh khí, là vùng vạn vật đổi mới thay thế. Hưu Môn còn chủ về tiền bạc có được từ việc ăn chơi, như mãi dâm, trung tâm tắm rửa, vũ trường ca nhạc... Hưu Môn cũng chỉ những người đã nghỉ hưu, những nhân viên tư vấn nhàn hạ.
3. Sinh Môn (生门) – Cửa của cung Cấn (艮)
Sửu (丑) là nơi đái quan (冠带) của Giáp. Sửu là kho của Kim, nhưng lại là nơi mộ (墓) của Kỷ Thổ. Kỷ Thổ là chính tài của Giáp, nơi cất giữ tài tất nhiên là nơi vạn vật sinh sôi không ngừng. Trong cung Cấn có Sửu, Dần – là nơi quan đái và lâm quan (临官) của Giáp. Lâm quan là trạng thái vạn vật phát triển mạnh mẽ, tràn đầy sức sống. Ý nghĩa của Sinh Môn thực sự tuyệt diệu.
4. Thương Môn (伤门) – Cửa của cung Chấn (震)
Đây là nơi có Dương nhận (羊刃) của Giáp. Dương nhận là biểu tượng của sự xung động, bốc đồng, cuồng tạo, sát phạt, hiểm nguy. Cho nên lấy Thương Môn để làm đại diện. Thương Môn thích hợp cho việc thử thách, đòi nợ, cờ bạc, báo thù, chinh phạt, săn bắt... Thương Môn cũng chủ về thị phi, đánh nhau. Thương Môn còn là tượng của người mạnh mẽ tiến thủ.
5. Đỗ Môn (杜门) – Cửa của cung Tốn (巽)
Giáp đến đây sẽ phải thay đổi công dụng. Mộc trưởng thành đến một giai đoạn nhất định sẽ phải làm rường cột hoặc tự thiêu chính mình. Vì vậy Đỗ Môn cũng có tượng từ sinh sang tử, dương cực chuyển âm. Giáp ở cung Chấn đã mạnh đến cực điểm, nên rơi vào cung Tốn thì phải biến hóa. Đỗ Môn chủ về tắc nghẽn, ngăn trở, bế tắc. Đỗ Môn ngược với Khai Môn; Đỗ Môn là nơi sự vật phát triển đến bước đường cùng, phải thay đổi chất thể mới có thể tiến bộ. Vì thế cung Tốn chủ về lui về ở ẩn, những ẩn sĩ nơi sơn dã, tăng ni, đạo sĩ, người mộ đạo. Cung Tốn là tượng của sự bế tắc, nội tu, thăng hoa, thoát tích; săn bắn, nuôi nhốt, giam cầm, cấm địa...
6. Cảnh Môn (景门) – Cửa của cung Ly (離)
Là nơi tử (tuyệt - 死) của Giáp. Giáp Mộc sinh Hỏa, công dụng của Giáp được thể hiện. Cảnh Môn chủ về văn minh, văn hóa, rực rỡ, tuyên truyền, giảng dạy, giáo dục, lễ nhạc, hoạch định... Cung Ly là nơi của Chu Tước, là thời khắc mặt trời chói lọi rực rỡ nhất; là sự thể hiện cụ thể của sự thăng hoa bản chất sinh mệnh. Xưa kia, các lễ tế thần xã, hội họp... cũng như vậy. Trong "Kinh Dịch – Hệ từ hạ" có viết: "Buổi trưa họp chợ, tập trung dân thiên hạ, tụ họp hàng hóa thiên hạ, giao dịch xong lui về, ai cũng có chỗ của mình."
7. Tử Môn (死门) – Cửa của cung Khôn (坤)
Là nơi Giáp nhập mộ (mộ - 墓) tại Mùi (未). Công dụng thông thường của Giáp Mộc kết thúc tại đây. "Nến tàn tro nguội lệ khô" – khí hóa sinh của Giáp Mộc đốt cháy thành ngọn lửa, đến Mùi Thổ thì hóa thành tro bụi. Vì vậy cung Khôn đại diện cho cái chết, bệnh tật, thương tai, kết thúc... những điều không lành. Tử Môn là lúc Giáp Mộc từ biệt công dụng thường nhật, bước vào giai đoạn bị rìu đẽo, cưa cắt. Cung Khôn chứa Thân (申). Thân là nơi lâm quan của Canh, nếu quá vượng sẽ thành Bạch Hổ hung hiểm; nếu vừa phải thì thành sự giao hoan tốt đẹp của Ất–Canh.
8. Kinh Môn (惊门) – Cửa của cung Đoài (兌)
Là nơi thai (胞胎) của Giáp. Giáp ở nơi này đầy rẫy nguy cơ; Đoài là nơi đế vượng (帝旺) của Canh Kim. Vì thế Kinh Môn là nơi phát sinh các sự việc như miệng lưỡi, thị phi, đánh nhau, bạo loạn... Phương Tây là nơi của Bạch Hổ, sự tiêu điều, lạnh lùng, khắc phạt, chém giết đều tập trung ở phương Canh Dậu. Kinh Môn cũng bao hàm tượng Giáp Mộc nạm Kim; Mộc nhờ có Kim nạm vào mà sáng sủa, Kim nhờ có Mộc mà hữu dụng. Kinh Môn lại chủ về giảng dạy, giáo viên, luật sư, ca hát, truyền ngôn. Kinh Môn bao giờ cũng có tượng khắc phạt, cho nên là nơi bất an. Giáp ở đây chỉ làm áo cưới cho kẻ khác (làm nền, gánh đội).
9. Trung cung (中宫) – Nơi ẩn hiện hóa thân của Giáp
Giáp Tý Mậu cư ngụ ở Trung cung, cùng với Mậu Kỷ thổ trung ương, mãi mãi ký thác vào đất Khôn. Trung cung huyền không, nhưng không phải là không; sao Cầm bay lượn, hàm chứa muôn vàn hình tượng; sự vật biểu hiện thế nào thì hiện ra trạng thái ấy.
Lời bạt (Hậu ký):
Thực chất, đĩa Kỳ Môn chính là quá trình Giáp đương đầu với Canh, cũng là quá trình Giáp làm thế nào để chế phục được Canh. Từ đó sinh ra việc phối hợp với thời không, diễn biến thành một kết cấu số lý mô phỏng vạn sự vạn vật biến hóa trong thế gian. Nhìn tưởng đơn giản, nhưng biến hóa vô cùng. Tuy là sức người, há chẳng phải là trời phú cho ư?!