Phương hương Dịch y – Kỳ Môn Độn Giáp Trung y

Kỳ Môn Độn Giáp là cảnh giới cao nhất của Kinh Dịch, nghiên cứu về tính chất, tầng lớp, đặc điểm của thời gian, đồng thời là kỹ thuật làm chủ thời gian. Kỳ Môn Độn Giáp sử dụng Tiên Thiên Bát Quái, Hậu Thiên Bát Quái và khung Cửu Cung, kết hợp 24 Tiết Khí, 60 Giáp Tý, cùng các yếu tố Thiên, Địa, Nhân, Thần làm một thể thống nhất – đó là môn khoa học của trí tuệ Trung Hoa, nhìn nhận sự vật từ góc độ vũ trụ.

Ứng dụng của Kỳ Môn Độn Giáp và Thương Hàn Luận cũng nằm trong phạm trù Thiên – Địa. 113 phương, 397 pháp trong Thương Hàn Luận của Trương Trọng Cảnh đều dựa trên Tiết Khí và Bát Quái làm cơ sở phối hợp dược liệu. Số lượng vị thuốc trong các bài thuốc Trung y được hình thành dựa trên tổ hợp số của Bát Quái. Số lượng vị thuốc trong một phương được xác định như thế nào? Căn cứ theo Hoàng Đế Nội Kinh – Tố Vấn – Chí Chân Đại Yếu Luận cho rằng: “Quân nhất, thần tam, tá cửu, chế chi đại dã” (một vị quân, ba vị thần, chín vị tá, đó là quy mô lớn). Nghĩa là trong một phương thuốc, tối đa không được vượt quá (1+3+9=13) 13 vị thuốc. Ở quê hương của Trương Trọng Cảnh – Nam Dương, Hà Nam, có câu tục ngữ lưu truyền: “Dược quá thập tam, bách bệnh bất chiêm” (thuốc quá mười ba, trăm bệnh không dính). Vì sao tổ hợp phương thuốc không thể vượt quá mười ba? Điều này phải xét từ Bát Quái Cửu Cung.

Tiên Thiên Bát Quái ứng với các số: Càn 1, Đoài 2, Ly 3, Chấn 4, Tốn 5, Khảm 6, Cấn 7, Khôn 8. Xét theo ngũ tạng: Phổi ứng với số 1, 2; Tâm là số 3; Can, Đởm ứng với số 4, 5; Thận là số 6; Tỳ, Vị là số 7, 8. Phương thuốc trong Thương Hàn Luận của Trương Trọng Cảnh phần nhiều có 2 vị, 3 vị, 5 vị. Cụ thể: trong Thương Hàn Luận, phương có 2 vị là 12 bài; 3 vị là 21 bài; 4 vị là 25 bài; 5 vị là 15 bài; 7 vị là 15 bài. Các phương có 2, 3, 4, 7 vị chiếm tổng cộng 76 bài, tức khoảng 70% trong tổng số 113 phương. Các phương có trên 8 vị chỉ có 6 bài. Chính vì phương thuốc của Trọng Cảnh có số lượng vị ít nhưng công lực lớn, chứng bệnh được nhận định chính xác, hiệu quả điều trị rõ rệt, nên suốt 2000 năm qua vẫn trường tồn, được xem là khuôn vàng thước ngọc trong lĩnh vực phương tễ.

Nghiên cứu kỹ Thương Hàn Luận, mới dần cảm nhận được Trương Trọng Cảnh cũng là bậc cao thủ về Kinh Dịch! Càng khẳng định Kỳ Môn Độn Giáp thực chất là sự giải thích tốt nhất cho Kinh Dịch, càng vững tin rằng nguồn gốc của Trung y nằm ở Kinh Dịch. Y và Dịch cùng tham chiếu, khó khăn đều được giải tỏa, ứng dụng đạt đến mức thuần thục. Một âm một dương gọi là Đạo, xem sắc diện, bắt mạch trước hết phân biệt âm dương; sự biến hóa trong âm dương chính là biến hóa của Kinh Dịch! Sự biến hóa của bệnh tật không thể vượt ra ngoài biến hóa của Kinh Dịch. Ý nghĩa của Dịch thật lớn lao thay! Tất cả đều nằm ở Tâm – vị Quân chủ chi quan.