Con đường học tập Kỳ Môn Độn Giáp 

Con đường học tập Kỳ Môn Độn Giáp 

—— Làm thế nào để hiểu sâu sắc nguyên lý lập thức của Độn Giáp thức và nhanh chóng nhập môn

Sau khi nắm vững những nguyên lý cơ bản của Dịch học và hiểu được phương pháp đoán quẻ thông thường, trong thực tế cần kịp thời tổng kết, hệ thống hóa kiến thức, đồng thời hiểu sâu sắc ý nghĩa lập thức (cách thiết lập) của bàn Kỳ Môn Độn Giáp. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc nâng cao trình độ học tập. Bàn Độn Giáp là thức, là công cụ, là để dùng, ví như một kiếm khách thời xưa cần hiểu rất rõ đặc tính của bảo kiếm trong tay mình thì mới có thể sử dụng thành thạo, điều khiển một cách ung dung tự tại. Sách cổ "Kỳ Môn Pháp Khiếu" có viết: "Kỳ Môn là chính tông của thời tiết, không gì sánh bằng." Nghiên cứu Kỳ Môn, trước hết phải nghiên cứu bối cảnh thiên văn của việc lập thức Kỳ Môn Độn Giáp. Các bậc thánh hiền xưa ngửng lên xem văn hóa trên trời, cúi xuống xét địa lý dưới đất, thông qua quan sát "Vũ trụ - Bắc Đẩu – Mặt Trời – Trái Đất – Mặt Trăng" để thiết lập một hệ thống dự đoán toàn diện, lập thể, có mô hình số lý chặt chẽ, có thể lặp lại, được cấu thành bởi ba yếu tố lớn: thời gian, không gian, số lý. Cửu cung, Bát quái, Nhị thập tứ tiết khí, Thượng trung hạ tam nguyên, Âm dương thập bát cục, Thiên can, Địa chi, Ngũ hành, Bát môn, Cửu tinh, Bát thần trong mô hình kiến trúc này chính là sự thể hiện cụ thể của sự tương tác giữa ba yếu tố lớn, nó có thể diễn giải sự biến hóa vận hành và mối quan hệ tương hỗ của vạn vật trong thế giới.

Ví dụ: Trong cách sắp xếp bàn Kỳ Môn có Thiên bàn và Địa bàn, ít ai biết rằng trong Địa bàn của Kỳ Môn còn có một Cửu cung bàn. Nghiên cứu kiến thức thiên văn có vai trò quan trọng trong việc hiểu mối quan hệ giữa ba loại bàn này, có thể tăng cường nhận thức, khi đó những nghi hoặc sẽ được giải quyết dễ dàng. Trong cách sắp xếp bàn của Thời gia Kỳ Môn Độn Giáp, Thiên bàn quay một lần mỗi canh giờ, Địa bàn biến đổi một lần sau năm ngày, còn Cửu cung thì bất biến. Ba bàn này mô phỏng mối quan hệ vận động giữa Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất, và mối quan hệ này được mô phỏng và triển khai lấy Trái Đất làm trung tâm. Chúng ta đứng trên Trái Đất nhìn lên Mặt Trời, Mặt Trời vận động tương đối nhanh, mỗi canh giờ vận động là một giai đoạn. Mặt Trăng vận động trên trời chậm hơn, tức là ngày 15, 16 là tròn nhất, đến ngày 17 bắt đầu khuyết, ngày 23 khuyết một nửa, ngày 28 không còn, đến mùng 3 đầu tháng sau thì trăng lưỡi liềm xuất hiện, mùng 7, mùng 8 ban đêm nhìn thấy nửa mặt trăng ở chính Nam, đến ngày 15 lại thấy trăng tròn ở phương Đông. Mặt Trăng lấy năm ngày làm một giai đoạn, và năm ngày vừa đúng bằng 60 canh giờ, tức là một vòng tuần hoàn của Lục thập Giáp Tý. Cửu cung là phương vị chúng ta đứng trên Trái Đất, vĩnh viễn không thay đổi. Mặt Trời, Mặt Trăng, Trái Đất một năm một vòng tuần hoàn lớn. Việc sắp xếp bàn Kỳ Môn Độn Giáp phân thành Âm độn và Dương độn dựa trên sự thay đổi của tiết khí, diễn cục cũng là một năm một vòng tuần hoàn. Hiểu được những bối cảnh thiên văn này sẽ giúp chúng ta nhận thức tốt hơn về Thiên bàn, Địa bàn và Cửu cung bàn của Độn Giáp thức.

Làm thế nào để nhanh chóng nhập môn? Đây là vấn đề mà mỗi người học quan tâm nhất. Có những người (dĩ nhiên bao gồm cả tôi) trong giai đoạn đầu rất nỗ lực học tập, tuy bỏ ra nhiều công sức nhưng phần lớn thời gian học tập và nghiên cứu vẫn ở trong trạng thái mơ hồ. Khi nghiên cứu một thứ gì đó, trước hết phải xác định hướng học tập có đúng đắn hay không. Sự nỗ lực phải được xây dựng trên nền tảng hướng đi đúng đắn thì học tập mới đạt hiệu quả cao, ngược lại sẽ phản tác dụng. Ví dụ trong cuộc sống hàng ngày, khi giải quyết công việc cần phải tìm đúng cơ quan chủ quản, nếu bạn tìm đúng người, nhờ đúng mối quan hệ thì hiệu suất công việc sẽ tăng gấp bội. Phật học cũng nói rằng việc thắp hương cũng phải có kỹ thuật, không thể thắp bừa, cúng bừa, nếu không sẽ không linh ứng, chính là đạo lý này.

Trong quá trình học tập, tôi nhận thức sâu sắc rằng muốn nghiên cứu bàn Kỳ Môn Độn Giáp thì trước hết cần phải nghiên cứu Bát môn một cách tối quan trọng, bởi vì Bát môn trong Kỳ Môn đại diện cho mối quan hệ giữa con người (nhân sự). Bát môn là chìa khóa để nhận biết khí nội, ngoại, âm, dương, là đầu mối trung gian để kết nối âm khí và dương khí giữa trời và đất, không thể không xem xét kỹ lưỡng. Sách cổ có nói: "Con người (Nhân bàn) cõi trời che chở, đất nâng đỡ, ở dưới Thiên bàn, trên Địa bàn, từ khí giao hòa giữa trời và đất, có thể biết được sinh tử, vượng suy của tám phương. Bát môn là sự dụng (ứng dụng) cho cát hung của nhân sự, tuy nhiên Kỳ Môn Độn Giáp, khí của chín cung tám phương là cố định, nhưng sinh tử tồn vong lại phụ thuộc vào sự biến động, hành động của con người..." (Chú thích Độn Giáp: Người nghiên cứu Kỳ Môn Độn Giáp, nếu hiểu được lý lẽ này, ngộ được huyền cơ này, thì có thể hiểu được quá nửa bản chất của Kỳ Môn Độn Giáp!) Trong Kỳ Môn Độn Giáp có sự sắp xếp và lý giải đặc biệt đối với các môn. Tám môn của Địa bàn theo tám phương được thiết lập lần lượt theo không gian như sau: Tây Bắc là Khai Môn, chính Bắc là Hưu Môn, Đông Bắc là Sinh Môn, chính Đông là Thương Môn, Đông Nam là Đỗ Môn, chính Nam là Cảnh Môn, Tây Nam là Tử Môn, chính Tây là Kinh Môn. Ở những thời điểm khác nhau, tám môn của Thiên bàn này sẽ thay đổi vị trí một cách có quy luật. Tám môn của Địa bàn là tám thái cực điểm trong không gian, tám môn của Thiên bàn là tám thái cực điểm trong thời gian, còn vị trí Trung cung là thái cực trong thái cực.

Trong Bát môn, Sinh Môn ở Cấn và Tử Môn ở Khôn được bố trí đối diện nhau, liệu điều này có lý hay không? Sau khi nghiên cứu điều này, không khỏi thán phục trí tuệ của tổ tiên chúng ta. (Điều này cần có kiến thức về Kinh Dịch). Chúng ta hãy xem mối quan hệ tương ứng trong Bát quái phương viên đồ (Fang Yuan Tu). Sinh Môn ở vị trí quẻ Thái trong phương đồ, còn Tử Môn ở vị trí quẻ Bĩ. Trong quẻ Thái, quẻ Khôn là thượng quái, quẻ Càn là hạ quái. Khôn là Âm, có xu hướng đi xuống; Càn là Dương, có xu hướng đi lên; Âm Dương giao hợp thì sinh ra vạn vật. Đó chính là ý nghĩa của Sinh Môn, cũng là nguồn gốc của việc quẻ Cấn (cung 8) trong Lạc Thư được phối với Sinh Môn. Trong quẻ Bĩ, Càn là thượng, Khôn là hạ, Âm Dương quay lưng nhau nên không thể giao hợp, trời đất không giao nhau thì vạn vật chết. Đó là ý nghĩa của Tử Môn, cũng là nguồn gốc của việc quẻ Khôn (cung 2) trong Lạc Thư được phối với Tử Môn. Các môn còn lại cũng có đạo lý tương tự, nên xin lược bỏ.

Vì vậy, học tập Kỳ Môn Độn Giáp trước hết cần giải quyết vấn đề về phương hướng tư tưởng, giải tỏa các nghi hoặc khó khăn, tránh đi vào ngõ cụt lãng phí thời gian, đạt được sự cởi mở về tư tưởng, linh hoạt trong tư duy, từ đó nâng cao tu dưỡng nhân sinh và trí tuệ, đạt được mục đích học để ứng dụng.